Alergia pokarmowa u niemowląt wiąże się z niewielkimi, ale systematycznymi i długotrwałymi stratami substancji odżywczych z przewodu pokarmowego. Anemia u noworodków i niemowląt jest trudna do rozpoznania na pierwszy rzut oka. Niedokrwistość można podejrzewać, gdy maluszek jest blady, apatyczny, nie ma apetytu, często choruje, nie 3/2020 ALERGIA 13 wowano wzdęć brzucha, przerywanego snu, okresowego rozdraż-nienia dziecka. Ostatecznie rozpoznano u dziewczynki alergię pokarmową IgE-niezależną na białka mleka krowiego. Dyskusja Na początku dyskusji należy ustalić jakie błędy zostały popeł-nione w ocenie stanu zdrowia i w leczeniu dziecka. Do błędów tych Odważną kobietą błyskawicznie zainteresowały się media, m.in. Sky News i Cosmopolitan. Materiał o siedmiolatce karmionej piersią wywołał żywą dyskusję wśród kobiet. Przede wszystkim zastanawiające jest to, gdzie znajduje się górna granica wieku dziecka karmionego piersią. Czarna kupka u niemowlaka karmionego piersią nie powinna występować, więc jej pojawienie się jest dla rodziców sygnałem, że dzieje się coś niedobrego. Nadwaga u niemowlaka karmionego piersią nie jest powodem do obaw, jeśli poza podwyższoną masą ciała, wyniki badań są w normie. Podawanie piersi na żądanie, zamiast zgodnie ze wskazówkami zegara, pozwala dziecku samodzielnie regulować ilość spożywanego pokarmu i dostosowywać ją do swoich aktualnych potrzeb. Możliwe objawy to: wzdęcia, ból brzucha, biegunka, kolka, mdłości. Zależą one od indywidualnego stopnia nietolerancji laktozy i mają charakter niespecyficzny. Aby wykluczyć inna przyczynę, należy koniecznie porozmawiać z pediatrą. Lekarz ma możliwość zdiagnozowania nietolerancji laktozy przy pomocy dostępnych testów. . Alergia na mleko matki jest pojęciem bardzo mylnym. Dlaczego? Czy istnieje w ogóle alergia na mleko matki? A jeśli nie to dlaczego niemowlęta karmione piersią mają objawy alergii? Odpowiedzi znajdziesz w tym artykule! Pierwsze zdanie, które warto zapamiętać: nie istnieje alergia na mleko mamy. W ekstremalnych przypadkach, w bardzo rzadkich chorobach zdarzają się sytuacje, kiedy dziecko nie toleruje matczynego pokarmu, ale nie są one związane z alergią tylko np. chorobami genetycznymi takimi jak galaktozemia. W okresie ciąży płód kształtuje tolerancję immunologiczną na komórki matki, dlatego sam w sobie, matczyny pokarm nie alergizuje. Dlaczego więc dzieci karmione piersią mają objawy alergii skoro jedzą wyłącznie mleko mamy? Aby odpowiedzieć na to pytanie trzeba zrozumieć jak działa alergia pokarmowa i przeciwciała. Noworodek przychodzi na świat z zestawem przeciwciał w które wyposażyła go mama. Jednak, jako, że jego odpornościowy dopiero raczkuje, to może się zdarzyć, że wystąpi reakcja na białka pokarmów, które spożywa kobieta. Alergia na mleko matki – czyli alergia na białka spożywanych przez nią pokarmów. Bardzo często na stronach poświęconych karmieniu piersią można wyczytać, że składniki pokarmowe nie przechodzą “bezpośrednio” do mleka matki, że mleko “robi się z krwi, a nie z jelit”. Ma to być argument (poniekąd słuszny) za tym, że kobieta karmiąca może jeść wszystko i nie powoduje to dolegliwości u dziecka. Prawdą jest, że teoria, że kapusta powoduje u dziecka kolki odeszła już dawno do lamusa. Jednak nadal Pokarmy spożywane przez mamę mogą wywoływać dolegliwości u dziecka. Zarówno zmiany skórne jak i bóle brzucha czy kolki. Jest to wynik tego, że w mleku matki znajdują się białka pokarmów, które spożywa, a organizm dziecka wytwarza w ich kierunku przeciwciała. Alergia na mleko matki – czyli objawy na białka mleka krowiego (lub inne) Statystycznie, najczęściej jest to reakcja na białka mleka krowiego. To one mogą powodować dolegliwości, potocznie nazywane „skazą białkową”. Czyli nie tyle jest to alergia na mleko matki, co na inne składniki diety mamy. Objawy takiej alergii to u niemowlęcia: Kolki Ulewania Atopia, wypryski skórne – o atopowym zapaleniu skóry u dziecka przeczytasz tutaj Problemy z wypróżnianiem, śluz w kale Problem z przybieraniem na masie Mniej oczywiste, ale spotykane objawy alergii na mleko u niemowlęcia: kaszel, przewlekły katar, świszczący oddech nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych. Zobacz historię z mojej książki “Dieta eliminacyjna“. U 2-miesięcznej Klary rodzice zaobserwowali suchą skórę na policzkach i ciemieniuchę. Kupili oliwkę i maść, regularnie nawilżali skórę dziecka, jednak po jakimś czasie zaczęły pojawiać się zaczerwienienia na plecach, szyi, w zgięciach łokci. Zmiana płynu do prania nie przyniosła żadnych rezultatów, udali się więc do lekarza, którzy przeprowadził wywiad i zapytał o inne objawy takie jak ulewanie oraz wielokrotnie powtarzający się śluz w kale. Rodzice potwierdzili, że córeczka faktycznie mocno ulewa, jednak wygląd kału nie odbiega od normy. Poza tym prawidłowo przybierała na masie. Zaczęły się jednak objawy kolek. Uwaga! Takie objawy nie zawsze muszą oznaczać, że to alergia na mleko! Wymienione powyżej objawy nie muszą świadczyć wyłącznie o alergii pokarmowej. Kolki niemowlęce, które pojawiają się zwykle koło 4-6 tygodnia często wynikają z niedojrzałego układu pokarmowego. Ulewanie jest najczęściej fizjologicznym, niegroźnym objawem niedomykania się zwieracza przełyku, który z biegiem czasu samoistnie ustępuje. Epizodyczne zmiany wglądu kału czyli nitki śluzu, czy zmieniony kolor także nie są powodem do niepokoju. Zmiany skórne mogą być wynikać z podrażnień naskórka przez ubranie, potówek, świadczyć o przegrzewaniu dziecka czy wystąpić jako rekcja na środki do higieny i prania. Jednak to, co powinno zawsze skłonić do szybkiej wizyty u lekarza są zawsze zaburzenia w przyrośnie masy ciała. Ze względu na różne potencjalne przyczyny najpopularniejszych dziecięcych dolegliwości decyzję o ewentualnej diecie eliminacyjnej lub zmianie sposobu karmienia należy podejmować po konsultacji z lekarzem. Alergia na mleko matki – dieta mamy karmiącej Historia mai i jej mamy potoczyła się dość standardowo. Po konsultacji z lekarzem Monika dostała zalecenia wyeliminowania z jadłospisu nabiału i jego przetworów, wołowiny, cielęciny, cytrusów oraz kakao. Dlaczego właśnie te produkty, a nie inne? Lista rekomendacji w zależności od lekarza może się różnić. Faktycznie, pierwszym krokiem najczęściej jest eliminacja nabiału ze względu na statystycznie największe ryzyko alergizacji. Niektórzy zalecają także eliminację jajek, a czasami również glutenu – co jest jednak zdecydowanie rzadziej rekomendowane. Problemem w skutecznym wytypowaniu alergenów jest to, że uczulać może każdy składnik pokarmowy. Często już sama eliminacja nabiału przynosi dobre rezultaty, ale zdarza się, że kobiety eliminują kolejno różne produkty coraz bardziej zubażając swoją dietę, a stan zdrowia dziecka nie poprawia się. W przypadku Moniki i Klary po wyeliminowaniu na 4 tygodnie wszystkich zalecanych produktów skóra dziewczynki znacznie się poprawiła. Lekarz zalecił próbę prowokacji – Monika po kolei wprowadzała do diety wyeliminowane produkty i przez kilka dni obserwowała córkę. Po prowokacji nabiałem znów pojawiło się zaczerwienienie policzków, więc Monika kontynuowała dietę bezmleczną przez cały okres karmienia piersią oraz podczas rozszerzania diety Alergia na mleko – czy trzeba zakończyć karmienie piersią? Warto natomiast podkreślić, że z biegiem czasu, wraz z nowymi kompetencjami nabywanymi przez układ odpornościowy, dziecko wykształca sobie tolerancję ta ten pokarm. W obecnych standardach nie zaleca się przerwania karmienia piersią i przejścia na mleko modyfikowane, ale wprowadzenie u matki diety eliminacyjnej, np. kiedy u dziecka pojawia się atopowe zapalenie skóry. Częstymi dolegliwościami małych dzieci są również kolki i ulewania spowodowane niedojrzałością układu pokarmowego. Te dolegliwości również nie powinny skłaniać matki do odstawienia dziecka od piersi. Jak powinna ( i nie powinna) wyglądać dieta matki karmiącej? Wiele mam zastanawia się, czy nie lepiej na wszelki wypadek stosować dietę eliminacyjną. Rekomendacje są proste: jeśli nie ma problemów zdrowotnych u mamy i dziecka to dieta matki karmiącej piersią powinna być normalną, zdrową, zbilansowaną dietą. Wbrew opiniom niektórych położnych, kolki rzadko są wynikiem złej diety mamy i nie stanowią (jeśli to jedyny problem) podstawy, żeby już, od razu wyrzucać z diety nabiał, gluten, owoce i warzywa. Jednakże, kiedy dochodzą inne problemy: AZS, silne ulewanie, problemy z wypróżnianiem u dziecka to już może być podstawa do wprowadzenia ZBILANSOWANEJ diety eliminacyjnej. Jak się do tego zabrać? Dieta eliminacyjna matki karmiącej w przypadku alergii niemowlęcia Co jeśli występuje alergia na mleko matki (a raczej na białka w mleku matki)? W pierwszej kolejności zwykle stosuje się metodę eliminacja – obserwacja – prowokacja – obserwacja. Warto rozpocząć od nabiału, potem, po kolei eliminować gluten i jajka. Dlaczego takie produkty? Ponieważ statystycznie to te białka najczęściej uczulają. Istotne jest, aby nie eliminować wszystkich tych produktów na raz, ale obserwować reakcję minimum przez tydzień. Jeśli takie działania nie przynoszą poprawy stanu zdrowia dziecka, a ilość dozwolonych produktów staje się bardzo ograniczona i zaczyna grozić niedoborami u mamy, wówczas rozważamy wprowadzenie mleka modyfikowanego. Trzeba mieć jednak świadomość, że problem zapewne wróci podczas rozszerzenia dziecku diety. Jeśli wyeliminowanie tych głównych produktów nie działa należy zastanowić się nad badaniami w kierunku alergii. U dziecka jednak jest to problematyczne ponieważ: Wyniki na alergię IgE-zależną są często niewiarygodne u niemowląt Wyniki w kierunku alergii IgG-zależnych są czasami nieuznawane przez alergologów, którzy nie biorą ich pod uwagę w zaleceniach. Można wykonać testy na alergię IgG-zależną (poniżej roku życia testy wykonuje się u mamy) i dobiera dietę odpowiednią do wyniku. Plusy są takie, że dokładnie wiadomo, które składniki trzeba wyeliminować, a trudno do tego dość samodzielnie, gdyż alergizować może np. ryż, a objawy nie pojawiają się bezpośrednio po jego spożyciu, ale nawet do 72 godzin. Do 1 roku życia dziecka zaleca się wykonywać takie badanie u mamy, ponieważ po pierwsze to ona będzie na diecie, a po drugie, jeśli ma alergię IgG-zależną to mogła przekazać ją dziecku będąc w ciąży. Przeciwciała IgG przechodzą bowiem przez łożysko. Minusem jest to, że takie badania nie są refundowane, ale wielu alergologów podchodzi do nich sceptycznie, ponieważ potwierdzenie ich skuteczności opiera się w większym stopniu na doświadczeniach pacjentów i firm, które takie badania oferują niż na badaniach naukowych, które byłyby wystarczające, aby uznać je za „złoty standard” (brakuje między innymi badań populacyjnych). Decyzja, czy takie badanie wykonać należy wyłącznie do rodziców. Z mojego doświadczenia wynika, że mogą być one przydanym narzędziem w układaniu diety eliminacyjnej w przypadkach, kiedy próba eliminacja – prowokacja nie powodzi się. Jeśli szukasz więcej artykułów na temat alergii u dziecka zamienników nabiału mlek modyfikowanych Zajrzyj do tej zakładki! Co to w ogóle jest alergia? Alergia to reakcja immunologiczna, która wynika z nadwrażliwości organizmu na czynnik (alergen), który u większości osób jest dobrze tolerowany i nie powoduje objawów. Do najczęstszych chorób alergicznych zalicza się: Alergie pokarmowe Alergiczny nieżyt nosa całoroczny i sezonowy powodowany przez alergeny wziewne Astmę atopową Atopowe Zapalenie Skóry Co wpływa na wystąpienie alergii u dziecka? W ostatnich dziesięcioleciach obserwuje się gwałtowny wzrost zachorowalności na choroby alergiczne. Dokładny wpływ czynników środowiskowych i genetycznych na rozwój chorób alergicznych jest badany. Statystyczne ryzyko wystąpienia choroby alergicznej u dziecka zdrowych rodziców (bez choroby alergicznej) wynosi około 15%. Choroba alergiczna jednego z rodziców zwiększa ryzyko alergii u dziecka do około 30%–40%, choroby alergiczne u obojga rodziców do ok. 60%–80%. Jeśli chodzi o czynniki środowiskowe działające w okresie płodowym, które zwiększają ryzyko choroby alergicznej są to: Narażenie na dym tytoniowy Narażenie na wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne i ftalany (są to substancje dodawane do różnych przedmiotów plastikowych, w tym zabawek)Narażenie na spaliny samochodowe (PM10) Przyjmowanie paracetamolu i antybiotyków przez matkę Poród drogą cięcia cesarskiego Stres matczyny Jakie choroby alergiczne najczęściej rozwijają się w pierwszych latach życia dziecka? U dzieci w tym wieku najczęściej występują alergie pokarmowe. Alergia pokarmowa występuje u ok. 4 % dzieci. W ostatnim 10-leciu w Europie odnotowano 2 krotny wzrost zapadalności na alergie pokarmowe. Najczęstsze alergeny u małych dzieci to białko mleka krowiego, jaja, pszenica, orzeszki ziemne, soja, owoce morza. Wraz z wiekiem u większości dzieci z alergią pokarmową rozwija się tolerancja na alergizujące produkty. W przyszłości mogą pojawić się jednak objawy ze strony alergenów wziewnych lub może dojść do rozwoju astmy oskrzelowej. Nazywamy to „marszem alergicznym ”. Niemniej, alergie pokarmowe nie zawsze muszą „przepowiadać” innych chorób alergicznych. Może wystąpić także inny przebieg , np. wystąpienie astmy wczesnodziecięcej bez wcześniejszych alergii pokarmowych u małych dzieci. Patogeneza astmy jest złożona, nie tylko czynniki alergiczne są za nią odpowiedzialne. Wśród czynników ryzyka astmy wymienia się czynniki genetyczne, historię występowania astmy w rodzinie, urbanizację, wcześniactwo, niską masę urodzeniową, urodzenie przez cesarskie cięcie, infekcje wirusowe, mikrobiotę jelitową, palenie papierosów, narażenie zawodowe, zanieczyszczenie środowiska, roztocze kurzu domowego. Choroba może się pojawić także po przebytej infekcji, np. wirusem RSV. Astma u dzieci i młodzieży stanowi szczególne wyzwanie w praktyce klinicznej. Z powodu ograniczonego kontaktu podczas zbierania wywiadu i gorszym niż u dorosłych stosowaniem się do zaleceń lekarskich, diagnostyka i leczenie chorób alergicznych dolnych dróg oddechowych wymaga często odmiennego podejścia do małego pacjenta. Alergiczny nieżyt nosa (ANN) dotyczy 10-40% dzieci na świecie, a częstość jego występowania się zwiększa. W Polsce wg badań ECAP na ANN cierpi ponad 9 mln Polaków. Szacuje się ANN występuje nawet u około 20% polskich dzieci. Ponadto w tym okresie może pojawić się u dzieci Atopowe Zapalenie Skóry. Szacuje się, że na atopowe zapalenie skóry cierpi 1% populacji dorosłej i 8% dzieci. Choroba ta może być nasilana przez niektóre alergeny pokarmowe. Jednak główną przyczyną choroby jest zaburzona funkcja barierowa warstw skóry, co objawia się jej nadmierną suchością. Czy karmienie piersią może faktycznie zabezpieczyć dziecko przed alergią? Karmienie piersią istotnie ma protekcyjny wpływ na wystąpienie alergii pokarmowej . Jeżeli u dziecka wystąpi alergia pokarmowa to nie jest to powód do zaprzestania karmienia piersią. Należy pamiętać o tym, ze najlepszym pokarmem dla niemowlęcia z alergią pokarmową jest karmienie piersią. Mleko matki jest optymalnym pokarmem dla rozwijającego się dziecka. Dostarcza ono bowiem składniki niezbędne do jego prawidłowego rozwoju. Naturalnie wzmacnia odporność. Zawiera elementy układu odpornościowego, np. makrofagi, limfocyty, lizozym, laktoferyna czy immunolobuliny IgA, IgG i IgM. Jak długo powinno się karmić piersią aby zabezpieczyć dziecko przed chorobami alergicznymi?Wszystkie towarzystwa naukowe na świecie zalecają karmienie naturalne przez co najmniej 6 pierwszych miesięcy życia dziecka. Górna granica nie jest określona. Jeśli dziecko znajduje się w grupie ryzyka wystąpienia alergii (np. występuje obciążenie genetyczne w rodzinie czy poród nastąpił drogą cesarskiego cięcia) warto karmić piersią jak karmienie piersią może zabezpieczyć dziecko przed alergiami, jeśli któryś z rodziców jest alergikiem?Niestety nie ma takich badań, aby móc jednoznacznie to stwierdzić. Objawy alergii – po czym poznać, że dziecko może mieć alergię?Alergia pokarmowa ma różnorodny przebieg. Najgroźniejszy objaw to anafilaksja. Jest to nagła reakcja organizmu, pojawiająca się po kilku minutach od zadziałania alergenu. Objawiająca się najczęściej objawami ze strony skóry pod postacią pokrzywki oraz ze strony układu oddechowego pod postacią duszności. Jeżeli nasilenie reakcji jest większe to dochodzi do spadku ciśnienia, niewydolności oddechowo-krążeniowej oraz utraty przytomności. Wtedy dochodzi do wstrząsu anafilaktycznego. Alergia pokarmowa może również manifestować się zmianami skórnymi i objawami ze strony układu oddechowego. Mogą wystąpić objawy ze strony układu pokarmowego pod postacią kolek, ulewania, wymiotów czy biegunki. U pacjentów z alergią przewodu pokarmowego może pojawić się także niedokrwistość. Często badanie na krew utajoną w kale jest dodatnie, może pojawić się również krew w przypadku alergii wziewnych, jednym z najczęstszych objawów świadczących o alergii jest katar i kichanie, świąd nosa i oczu. Objawy „kataru alergicznego” pojawiają się u dzieci najczęściej w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Z tego też powodu, katar alergiczny często mylony bywa z katarem infekcyjnym. Ważna jest obserwacja sezonowości objawów tzn. nawracanie objawów zawsze o tej samej porze, np. w kwietniu czyli okresie pylenia brzozy. W alergicznym nieżycie nosa dominuje wodnista wydzielina z nosa, świąd nosa i oczu, łzawienie oczu i kichanie. Objawy nasilają się po wyjściu na powietrze, szczególnie w wietrzne, suche dni. W „typowej” infekcji natomiast częściej występuje gorączka, ogólne rozbicie i osłabienie. W przypadku chorób alergicznych o podłożu dermatologicznym, w tym atopowego zapalenia skóry, nasilenie objawów jest zróżnicowanie i często nie udaje się na pierwszej wizycie szczególnie w przypadku małych dzieci i z niewielkimi objawami określić przyczyny choroby. Diagnostyka alergii - czy i jak możemy potwierdzić alergię pokarmową dziecka do 2 ważnym elementem jest wywiad lekarski. W diagnostyce chorób alergicznych dokładne zebranie wywiadu to 90% szans na trafne rozpoznanie. Przydatny jest dzienniczek obserwacji prowadzony przez rodziców, który zawiera informację o tym, co dziecko spożywało i jaka wystąpiła reakcja. Rozpoznanie alergii pokarmowej jest procesem złożonym i wieloetapowym. Nie wynaleziono dotychczas uniwersalnego testu do diagnostyki nadwrażliwości pokarmowej, który jednoznacznie identyfikowałby czynnik przyczynowy choroby. Stosowane powszechnie metody oznaczania specyficznych IgE we krwi oraz testy skórne służą do diagnozowania alergii pokarmowej IgE-zależnej. Prowokacyjna próba z podejrzanym pokarmem jest metodą jednoznacznie rozstrzygającą o istnieniu nadwrażliwości pokarmowej. Próba prowokacyjna ma kluczowe znaczenie dla wykazania związku pomiędzy spożytym pokarmem a objawami klinicznymi, które występują w wyniku określonego mechanizmu reakcji alergicznej. Mechanizmy te warunkują czas wystąpienia objawów chorobowych, upływających od momentu spożycia szkodliwego pokarmu. Złotym standardem diagnostycznym jest prowokacja przeprowadzona metodą podwójnie ślepej próby z użyciem placebo. Oznacza to, że żaden z uczestników próby, czyli ani pacjent (w wypadku najmłodszych również rodzic), ani lekarz nie wie, czy podawany jest testowany alergen czy placebo, czyli neutralna substancja. Do doustnej próby prowokacji kwalifikuje lekarz po zebraniu dokładnego wywiadu. W zależności od nasilenia objawów i ew. ryzyka wystąpienia reakcji anafilaktycznej próba odbywa się w szpitalu lub w domu. Diagnostyka innych chorób alergicznych u tak małych dzieci również opiera się przede wszystkim na obserwacji rodzica i wywiadzie lekarskim. Tak jak i w przypadku alergii pokarmowej nie istnieje badanie, które w jednoznaczny sposób potwierdzi lub wykluczy istnienie alergii. Dlatego też jeśli mama podejrzewa u swojego dziecka alergię, to pierwszym krokiem powinna być wizyta u alergologa, a następnym ew. przeprowadzenie wskazanych przez lekarza badań. Czy alergia stwierdzona do 2. roku życia dziecka może minąć?Około 80% dzieci z alergią pokarmową rozpoznaną w okresie niemowlęcym „wyrasta” z choroby, czyli rozwija tolerancję pokarmową , do roku życia. Jeśli chodzi o najczęstszą alergię na białka mleka krowiego to u większości z nich rozwinie się tolerancja na ten alergen i będą mogły spożywać białka mleka krowiego – w pierwszym roku u 20% dzieci z objawami dojedzie do rozwoju tolerancji, do 8 roku życia u 42%, a do 16 roku życia u 79%. Czynnikami gorzej rokującymi w nabywaniu tolerancji są: alergie na wiele alergenów pokarmowych, mechanizm IgE-zależny choroby, duże stężenie swoistych IgE, alergia na orzechy, ryby i owoce morza, a także współwystępowanie chorób atopowych (np.: astmy czy atopowego zapalenia skóry). Alergia utrzymuje się zazwyczaj dłużej gdy jest powodowana przez orzechy, mięso ryb i skorupiaków. Inne choroby alergiczne, a w szczególności alergie wziewne pojawiają się zazwyczaj po drugim roku życia dziecka. Jak leczyć alergie u tak małych dzieci?Podstawą leczenia alergii pokarmowej jest unikanie alergenów powodujących objawy. W przypadku alergii pokarmowych podstawą jest eliminacja alergizujących produktów z diety i ew. późniejsze próby prowokacyjne. Leki stosujemy objawowo, np. przy wstrząsie celem ratowania życia, lub gdy objawy są nasilone i uciążliwe. Wielu rodziców obawia się stałego podawania leków tak małym dzieciom. Jednak jeżeli jest taka konieczność i lekarz tak zaleci, np. objawowo przy alergicznym nieżycie nosa to nie ma większych powodów do obaw, ponieważ są to leki stosunkowo bezpieczne i dobrze przebadane. Z kolei w przypadku AZS, podstawą w utrzymaniu skóry pacjentów w dobrostanie jest regularne stosowanie substancji pielęgnujących i odbudowujących uszkodzoną skórę oraz unikanie czynników drażniących. Jest to choroba przewlekła, ma okresy zaostrzeń i remisji i bardzo zróżnicowane spektrum nasilenia. Czy wczesnodziecięce alergie mijają z czasem? Czy dzieci z nich mogą „wyrosnąć”?Około 80% dzieci z alergią pokarmową rozpoznaną w okresie niemowlęcym „wyrasta” z choroby, czyli rozwija tolerancję pokarmową , do Roku życia. W przyszłości mogą pojawić się alergie wziewne lub astma oskrzelowa, które leczymy objawowo lub stosujemy immunoterapię czyli odczulanie. Leczeniem przyczynowym alergicznego nieżytu nosa i spojówek jest immunoterpia alergenowa, która polega na podawaniu alergenów do organizmu pacjenta w sposób kontrolowany. Immunoterpia indukuje tolerancję immunologiczną co powoduję zmniejszenie objawów klinicznych nietolerancji alergenu. Mamy dostępne dwa sposoby odczulania podskórny i podjęzykowy. Do immunoterapii trzeba być prawidłowo zakwalifikowanym. Sposób odczulania powinien być dobrany indywidualnie. Jak i kiedy możemy stwierdzić, że alergia minęła?W przypadku alergii pokarmowych, czyli najczęściej występujących u małych dzieci, metodą jednoznacznie rozstrzygającą czy alergia minęła jest prowokacyjna próba z podejrzanym pokarmem. Doustna próba prowokacji w zależności od nasilenia objawów alergicznych, ryzyka wystąpienia ewentualnych działań niepożądanych, możliwości zabezpieczenia dziecka w przypadku wystąpienia reakcji anafilaksji, bywa przeprowadzona w szpitalu lub poradni lub w domu. Decyzję podejmuje lekarz. Leczenie dzieci z alergią wziewną dotyczy zazwyczaj starszych dzieci i zdecydowanie jest to temat na odrębną rozmowę;) I na koniec pytanie, czy i jak możemy zapobiegać wystąpieniu i rozwojowi alergii u dziecka?U dzieci obciążonych dużym ryzykiem rozwoju alergii warto stosować odpowiednie żywienie, najlepiej karmienie piersią, następnie zdrową, zbilansowaną dietę oraz unikać narażenia na niekorzystne czynniki środowiskowe takie jak: dym tytoniowy, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne i ftalany, czy spaliny samochodowe (PM10). Współczesne obserwacje wskazują, że dieta może mieć wpływ na rozwój chorób alergicznych, w szczególności w okresie prenatalnym i odżywianie się ciężarnej ma wpływ na dojrzewanie wszystkich narządów i układów płodu, w tym także układu immunologicznego. W układzie immunologicznym kobiet w ciąży zachodzą duże zmiany. W czasie ciąży układ odpornościowy nastawiony jest na produkcję przeciwciał IgG, skierowanych przeciwko różnym białkom pokarmowym zależnym od diety matki. Przeciwciała przenikają przez łożysko i programują rozwijający się układ odpornościowy dziecka. Przeciwciała te wzbudzają mechanizmy tolerancji wobec pokarmów, które matka spożywa. Podobne mechanizmy powstają po kontakcie z alergenami wziewnymi. Kontakt z nimi wzbudza tolerancję u dziecka. Dlatego wszystko z czym zetknie się matka w czasie ciąży, oddziałuje poprzez mechanizmy immunologiczne na rozwijające się dziecko i kształtuje jego odporność. Dlatego też nie warto i nie powinno się stosować „profilaktycznych” diet eliminacyjnych na etapie dieta ma również istotne znaczenie w okresie wczesnodziecięcym. W ten sposób kształtujemy bowiem nie tylko prawidłowe nawyki na wiele lat, ale także wspieramy odporność dziecka. Dlaczego jest to istotne, chyba nie trzeba nikogo przekonywać;) Natomiast warto podkreślić dwie rzeczy: zdarza się, że niedobory odporności współistnieją z chorobami alergicznymi, tkanka tłuszczowa jest immunologicznie czynna. Oznacza to, że większa ilość tkanki tłuszczowej może negatywnie wpływać zarówno na odporność dziecka, jak i przebieg chorób alergicznych. Przykładowo, istnieje szereg dowodów wskazujący wpływ (nad)wagi na trudniejszy przebieg astmy. A jeśli mamy już stwierdzoną chorobę alergiczną u dziecka, najlepszym co można zrobić w celu łagodzenia objawów alergii oraz zahamowaniu rozwoju alergii i „marszu alergicznego” jest kierowanie się wskazówkami lekarza, stosowanie przepisanych przez niego leków, a w przypadku alergii wziewnych zmniejszanie ekspozycji na alergizujące pyłki, np. poprzez zastosowanie kilku praktycznych zasad: Myć twarz po przyjściu z dworu. Myć włosy codziennie. Wymieniać poszewkę do spania codziennie. Przepłukiwać nos solą morską 4-5 razy dziennie. Przepłukiwać oczy solą fizjologiczną 3-4 razy dziennie. Używać oczyszczacza powietrza i ograniczyć do minimum sytuacje sprzyjające przedostawaniu się pyłków do mieszkania. Ograniczyć wychodzenie na powietrze w okresie największego pylenia. Zakładać okulary przeciwsłoneczne wychodząc na powietrze. Po powrocie do domu rozebrać dziecko z odzieży, w której było na powietrzu. Pamiętaj, żeby zrobić to niezwłocznie po wejściu do mieszkania, w przedpokoju. Prać ubrania, na których były alergeny, najlepiej po każdym założeniu. Nie suszyć ubrań na powietrzu w wietrzne dni, bo będą osadzały się na nich alergeny. Jeśli istnieje taka możliwość to warto wyjechać w inne miejsce, np.: w okolice dużego zbiornika wodnego (ponieważ pyłki łatwiej osadzają się na wodzie i stężenie ich jest dzięki temu niższe w ich okolicy). Powyższe rady ograniczą dostawanie się alergenów do organizmu dziecka i razem z lekami przepisanymi przez lekarza pozwolą przetrwać nadchodzący czas pylenia;) Dziękujemy za rozmowę i wszystkie wskazówki dla mam;) A wszystkim mamom życzymy powodzenia w walce z alergiami ich dzieci. Polecamy też nagranie z live’a z naszą ekspertką dotyczący odporności dzieci . Czym jest alergia pokarmowa? Alergia pokarmowa jest nieprawidłową reakcją układu immunologicznego na daną substancję, która u zdrowych osób nie wywołuje żadnych oznak uczulenia. Jak wyjaśnia mgr Natalia Chudzik, alergie są często mylone z nietolerancjami pokarmowymi ze względu na podobieństwo objawów. – U noworodków alergie pokarmowe najczęściej mają postać zapalenia jelit. Alergia może być wywołana przez każdy pokarm, ale najczęstszymi alergenami odpowiadającymi za 90 proc. reakcji niemowląt są: mleko krowie, orzechy, soja, gluten, ryby, jaja, które spożywa mama – wyjaśnia położna. Jakie są objawy alergii pokarmowej? Objawy alergii pokarmowych mogą być gwałtowne, pojawiające się krótko (do dwóch godzin) po przyjęciu alergenu. – W tym mechanizmie rozwija się reakcja anafilaktyczna, w której obserwujemy objawy ze strony układu pokarmowego, oddechowego, układu krążenia lub zmiany na skórze. Należy pamiętać, że w tym przypadku niezwłocznie należy udać się z noworodkiem do szpitala – tłumaczy mgr Natalia Chudzik. Drugi rodzaj reakcji jest łagodniejszy i pojawia się zdecydowanie częściej. Objawy występują znacznie później i wiążą się głównie z zapaleniem jelit. Możemy zaobserwować: bóle brzuszka, krew w stolcu, biegunkę, wymioty, brak przyrostu masy ciała, zmiany skórne. – Objawy te są niestety niespecyficzne, co sprawia, że bardzo często utożsamiamy kolkę niemowlęcą z alergią pokarmową. Mamy rezygnują wtedy z kolejnych pokarmów, a niemowlę dalej płacze. Konsekwencją tego jest niedożywienie mamy i brak poprawy stanu noworodka” – dodaje położna. Kolejną dolegliwością myloną z alergią pokarmową jest trądzik niemowlęcy. Pojawia się on u zdecydowanej większości dzieci. Trądzik ustępuje samoistnie i jest uznawany za fizjologię. Rozpoznanie i leczenie alergii pokarmowej należy do pediatry. – Wstrzymajmy się z wykonywaniem testów alergicznych, gdyż te, ze względu na złożony mechanizm alergii, często wychodzą ujemne. Również badanie przeciwciał IgG, IgE czy biorezonans wykonywane na własną rękę nie będą wiarygodne i nie są ujęte w żadnych standardach. Aby rozpoznać alergię pokarmową, konieczna jest wizyta u pediatry, który powinien wykonać próbę eliminacji i prowokacji. Pediatra kontroluje co, kiedy i jak należy zmienić w diecie mamy i to on stawia ostateczne rozpoznanie ewentualnej alergii – wyjaśnia położna. Problemy z laktozą Problemy z laktozą u niemowlaka wynikają z nieprawidłowego funkcjonowania jelit. Objawiają się one charakterystycznymi biegunkami. Stolec jest wodnisty i cuchnący. Gdy biegunki pojawiają się nagminnie, u dziecka może wystąpić odwodnienie organizmu. Rezultatem tego może być zatrzymanie wzrostu masy ciała niemowlęcia. Przyczynami nietolerancji laktozy u niemowląt może być stosowanie niektórych leków, celiakia, robaczyce, zakażenie wirusowe bądź bakteryjne czy choroba Leśniowskiego-Crohna. Częściej niż nietolerancja laktozy występuję u małych dzieci alergia na białka mleka krowiego – czasem mylnie uważana właśnie za nietolerancję laktozy. Alergia na mleko krowie dotyka około 3-4 proc. niemowląt. Dolegliwości związane z nadwrażliwością na mleko dotyczą głównie układu pokarmowego oraz skóry. Niektóre alergeny zawarte w mleku krowim mogą przedostawać się do mleka matki, dlatego w uzasadnionych przypadkach kobietom karmiącym zaleca się unikanie pokarmów uczulających i wprowadzenie diety hipoalergicznej. W przypadku dzieci dokarmianych, czy karmionych sztucznie, rekomenduje się podawanie mieszanek mlekozastępczych o niewielkim albo znacznym (w zależności od przypadku i potrzeby) stopniu hydrolizy. – Jeżeli zaobserwujemy, że u naszych pociech występują niespecyficzne objawy ze strony układu pokarmowego – biegunka, ból brzuszka, wymioty, krew w stolcu, objawy skórne lub inne niepokojące nas dolegliwości należy zgłosić się do lekarza – wyjaśnia położna. Dieta eliminacyjna – co to jest? Dieta eliminacyjna matki, polegająca na wykluczeniu z jadłospisu produktów wywołujących alergie, jest jednym z kluczowych sposobów leczenia nietolerancji laktozy u niemowlaka karmionego piersią. – Zwracajmy uwagę na rozróżnienie alergii od kolki niemowlęcej, trądziku niemowlęcego czy łojotokowego zapalenia skóry. Alergia pokarmowa sama nie ustąpi. Konieczna będzie eliminacja czynnika alergizującego, ale tylko pod okiem specjalisty. Nie działajmy na własną rękę – dodaje położna. Przy okazji mojego wpisu o zmartwieniach laktacyjnych (klik), pojawiło się kilka wątpliwości. Czy aby na pewno karmienie piersią zmniejsza ryzyko alergii? Argumenty rodziców? karmiłam piersią trójkę dzieci – wszystkie są alergikami karmiłam córkę, a zachorowała na astmę karmiłam… a MIMO to… Publikacje Przysiadłam i poszukałam dobrych, dość obszernych publikacji, obejmujących duże grupy matek karmiących. Role of breast feeding in primary prevention of asthma and allergic diseases in a traditional society. Bener, Ehlayel, Alsowaidi, Sabbah. Duration of breast-feeding and the risk of childhood allergic diseases in a developing country. Ehlayel, Bener. Breastfeeding associated with higher lung function in African American youths with asthma. Oh S, Du R, Zeiger AM i inni Prevention of allergic disease in childhood: clinical and epidemiological aspects of primary and secondary allergy prevention. Halken Breastfeeding and asthma and allergies: a systematic review and meta-analysis. Lodge CJ, Tan DJ, Lau i inni. Guidelines for allergy prevention in Hongkong; Alson WM Chan, FHKCPaed, FHKAM (Paediatrics)1; June KC Chan, RD (USA), MS; Alfred YC Tam, FHKCPaed, FHKAM (Paediatrics)1; TF Leung, MD, FHKAM (Paediatrics); TH Lee, ScD (Cantab), FRCP (Lond) Update on risk factors for food allergy,Gideon Lack Progress in pediatrics in 2015: choices in allergy, endocrinology, gastroenterology, genetics, haematology, infectious diseases, neonatology, nephrology, neurology, nutrition, oncology and pulmonology; Carlo Caffarelli, Francesca Santamaria,Dora Di Mauro,Carla Mastrorilli,Virginia Mirra and Sergio Bernasconi Wnioski? karmienie piersią zmniejsza ryzyko astmy, świstów, alergicznego nieżytu nosa, wyprysku alergicznego karmienie piersią zmniejsza częstość zaostrzeń astmy w przypadku jej wystąpienia Co do objawów alergii pokarmowej dane są sprzeczne. Duże znaczenie ma tutaj dieta mamy karmiącej, rozszerzanie diety, dieta we wczesnym dzieciństwie i czynniki środowiskowe. Dodatkowo warto pamiętać, że na wystąpienie objawów alergii wpływa nie tylko sposób karmienia, ale i czynniki środowiskowe i genetyczne. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli karmisz piersią, ale palisz papierosy (lub paliłaś w okresie ciąży lub pali ktoś w Twoim otoczeniu) to Twoje dziecko i tak może zachorować na astmę, a na pewno będzie miało większą tendencję do nawracających infekcji dróg oddechowych. Dodatkowo jeśli Twoje karmione niegdyś piersią dziecko, zjada śmieciowe jedzenie (fast-foody, chipsy, duże ilości wysokoprzetworzonych produktów) to ciężko oczekiwać, że będzie okazem zdrowia. Zdarza się, że pomimo karmienia piersią, zdrowego odżywiania i sprzyjających czynników środowiskowych Twoje dziecko i tak objawy alergii prędzej czy później zademonstruje. Czy to oznacza, że karmienie piersią było stratą czasu? Nie. Prawdopodobnie Twoje dziecko jest genetycznie predysponowane do alergii, a Twój wkład w jego zdrowe odżywianie mógł znacznie ograniczyć objawy alergii lub opóźnić ich wystąpienie.

alergia u dziecka karmionego piersią